Utopyske en dystopyske fiksje foarmje twa nau besibbe subsjenres fan science fiction, fantasy en horror of fan spekulative fiksje yn 'e bredere sin, dy't yngeane op tsjinstelde maatskiplike en politike ûntjouwings. Yn utopyske fiksje wurdt in ideäle maatskippij foarsteld, of alteast in maatskippij dy't stikken better is as de hjoeddeistige. Yn dystopyske fiksje, dat gauris mank giet mei apokalyptyske of post-apokalyptyske fiksje, wurdt krekt in maatskippij foarsteld dy't slim yn ferfal rekke is, of dy't alhielendal ynstoart is. It wurd 'utopysk' komt fan 'utopy', wêrmei't in ideäle mar net reälistyske sitewaasje oantsjut wurdt. Dy term komt wer fan 'e maatskippij fan it optochte lân Utopia yn it boek mei deselde namme fan 'e sechstjinde-iuwske Ingelske filosoof Thomas More. It wurd 'dystopysk' is dêr as tsjinstelling fan ôflaat.